stalno u pokretu
29. 06. 2017. aaa Veselin B. Pavlićević * bbb NOB * bbb Đilas
Veselin B. Pavlićević

'Lijeve greške' Milovana Đilasa ili partijski silogizam


Odličan, koncizan, dobro argumentovan i referencama potkrepljen rad.

Ukratko, srž rada je u sledećem citatu (strana 45).

Od tada pa do danas, kazna je materijalni dokaz protiv Milovana Đilasa za njegove "lijeve greške" u Crnoj Gori. Partija je svog jeretika "ulijevo" razapela. Međutim, "razapinjanje" Milovana Đilasa je išlo široko rasprostranjenim i dobro poznatim lukavstvom jednopartijskog, staljinističkog uma. A to je sledeće: javno ćemo priznati da su partizani/komunisti pravili zločine u ratu, koje ćemo u istoriografiji stručno, stidljivo i eufemistički nazvati "lijeve greške". "Lijeva skretanja" sa početka ustanka istoriografski ćemo izjednačiti, povezati sa "lijevim greškama". S obzirom na to da je u Foči 1942. godine Đilas partijski ukoren za "lijeva skretanja" sa početka ustanka, Partija je silogistički "pravilno" zaključila da je Đilas kriv i za "lijeve greške" tj. zločine po Crnoj Gori. Materijalni "dokaz" je Fočanska kazna.

Kazna o kojoj je reč je ukor koji je Đilas dobio od CK KPJ 19. juna 1942. za neuspehe ustanka u Crnoj Gori (u julu 1941.). Razlog kazne nije najpreciznije argumentovan niti odgovornost utvrđena. “Ukor” je na drugom mestu u gradaciji partijskih kazni na skali od jedan do pet (pet je najstrože). Na istom sastanku iz istog razloga ukor je dobio još jedan čelnik ustanka, dok su dvojica strože kažnjeni. Ni jedna od kazni (pa ni Đilasova) nije imala pravne reperkusije, dok je jedino Đilasova bila predmet obrade u javnosti (i istoriografiji), i to tek nakon njegovog sukoba sa Titom.

Ovaj rad argumentuje da je veza između levih greški kao sinonima za partizanske zločine i Đilasa napravljena veštački, za potrebe naknadnog obračuna sa njim, dok je svrha izrečene kazne iz jula 1942. godine čin kojim se Tito odrekao komandne odgovornosti za posledice koje je izazvao direktivom sa kraja decembra 1941. kojom se mesni komiteti pozivaju na početak “druge faze”, tj. klasne borbe.

Đilas je bio na čelu ustanika u Crnoj Gori od jula 1941. (kada je ustanak počeo) do novembra (kada je smenjen zbog prevelike samostalnosti), zatim u periodu koji je sledio je izvršen najveći broj “ratno ne-neophodnih” egzekucija potencijalnih protivnika KPJ. Đilas je za to vreme bio u Užicu i nije imao nadležnosti u Crnoj Gori. Kada je partijski vrh uvideo štetnost takvih mera (koja se ogledala u distanciranju naroda i smanjenju narodne podrške partizanima a jačanju četnika), ponovo je poslao Đilasa da proba da ispravi situaciju u Crnoj Gori.

Interesantno je da su Tito i partijski vrh KPJ bili podstaknuti na iniciranje “druge faze” rata, tj. prelaska oslobodilačkog u klasni rat za osvajanje vlasti, nakon što su pogrešno (bukvalno) protumačili Staljinov govor iz novembra 1941. Staljin je u obraćanju trupama na Crvenom trgu, ohrabrujući ih pred vrlo neizvesnu odbranu Moskve prorekao brzi, šestomesečni pobedonosni završetak rata i pobedu Crvene armije.

Silogizam je zaključivanje ispravnosti nekog suda na osnovu druga dva suda (premise) čija ispravnost je već prihvaćena. Na primer: čovek je umom obdarena životinja; Sokrat je čovek; Sokrat je, dakle, umom obdarena životinja.