stalno u pokretu
16. 06. 2017. aaa Bogdan Gledović * bbb NOB memoar / dnevnik * bbb četvrta ofanziva * bbb peta ofanziva * bbb NOB * bbb treća proleterska brigada
Bogdan-Gledović

Treća proleterska sandžačka brigada, zbornik sećanja, knjiga 2


Kao i prva knjiga zbornika sećanja Treće proleterske, i ova sadrži tekstove različitog tipa:

  • sećanja učesnika (oficira, boraca, sanitetskog osoblja…)
  • istorijsko-vojno-strateške prikaze pojedinih operacija (autori su uglavnom viši oficiri Treće proleterske)
  • tekstove posvećene poginulim saborcima
  • članke iz brigadnog i bataljonskih listova
  • spisak boraca i starešina na dan formiranja brigade

Trenutno me posebno interesuje Peta ofanziva (Sutjeska), i oduševilo me mnoštvo tekstova (sećanja) učesnika koji su bili u raznim jedinicama, terenima i pozicijama, unutar hijerarhije - od komandira brigade, do oficira, komesara, boraca, bolničarki, intendanata i ranjenika.

Zanimljivo je i to što mnogi tekstovi (uključujući i tekstove iz svih pet tomova zbornika radova o Sutjesci, kao i osvrt Milovana Đilasa na Sutjesku u Padu Nove Klase) govore o istim događajima na istim mikro lokacijama, na primer borbe na Štulcu, početak povlačenja iz kanjona Sušice, povlačenje iz Mratinja na Vučevo, dešavanja na Dragoš sedlu pre pokušaja proboja, proboj i pogibija Save Kovačevića, povlačenje u grupama ka Sandžaku nakon razbijanja Treće divizije…

Takođe sam čitanjem ovog zbornika stekao bolje razumevanje kretanja pojedinih bataljona pa čak i bataljonskih četa Treće proleterske brigada, što mi je posebno interesantno jer se moj deda kao šesnaestogodišnji dečak borio u jednoj od tih četa.

Čitanjem ovih tekstova može se dobiti uvid u ljudsku dimenziju tih događaja, a i ti sami događaji se mogu donekle razumeti na nekom površnom nivou. Za detaljnu, nepristrasnu, objektivnu analizu moraću da tražim drugi izvor…